Độc đáo làng nghề cỏ tế Phú Túc gần 400 năm tuổi tại Phú Xuyên - Hà Nội

Xã Phú Túc, thuộc huyện Phú Xuyên – Hà Nội, từ lâu đã nổi tiếng với nghề đan cỏ tế, cho ra những sản phẩm thủ công mỹ nghệ vô cùng độc đáo, đáp ứng được nhu cầu thị trường và góp phần nâng cao đời sống của người dân tại đây.

Cỏ tế là loại cây thường mọc ở các vùng nói cao, trung du miền núi phía Bắc. Đây là loại cây thuộc họ dương xỉ, có độ bền cao, dẻo dai và lại mềm mại, nên có khả năng tạo ra nhiều kiểu dáng một cách dễ dàng. Trong cuốn Ngọc phả của làng Lưu Thượng (xã Phú Túc), tương truyền vào năm 1683, bà Nguyễn Thảo Lâm là người đầu tiên đưa cây cỏ tế về làng. Từ đó đến nay đã gần 400 năm qua, cây cỏ tế đã trở nên rất quen thuộc với người dân nơi đây. Họ đã sáng tạo ra những sản phẩm mộc mạc, đậm chất làng quê, tự nhiên quyến rũ và có giá trị sử dụng cao.

Trước đây, nghề đan cỏ tế chỉ hoạt động trong nội bộ xã, và số lượng sản phẩm tương đối ít. Từ những năm 1990, do chuyển dịch cơ cấu kinh tế tại địa phương về cả quy mô và chiều sau, và nhu cầu thị trường trong nước và nước ngoài tăng mạnh, nên các sản phẩm cỏ tế đã có cơ hội để mở rộng và phát triển nhiều hơn.

Giai đoạn những năm 1995 - 2000 là thời kỳ mà các sản phẩm hàng hóa từ cỏ tế có tốc độ phát triển nhanh và mạnh. Hàng hóa của Phú Túc được yêu thích và được sử dụng rất nhiều tại các nước như Đài Loan, Nhật Bản và các quốc gia Đông Âu. Giai đọan 2001 - 2008, nghề vẫn duy trì tốc độ phát triển, nhưng từ năm 2009, suy thoái kinh tế đã gây ra không ít khó khăn cho hoạt động xuất khẩu của địa phương do nhu cầu về hàng hóa tại các thị trường giảm mạnh. Giai đoạn từ những năm 2015 đến nay, nghề phát triển mạnh. Mặt hàng cỏ tế, mây tre đan của Làng đã vươn tầm giá trị xuất khẩu ra thị trường các nước châu Âu, Trung Đông, châu Á…

Trong sự phát triển của làng nghề, phải kể đến các nghệ nhân đã gắn bó, tạo nên thương hiệu cho cỏ tế Phú Túc, đó là nghệ nhân Nguyễn Văn Ngài, nghệ nhân Nguyễn Văn Thịnh, và các tổ chức thương mại như Công ty TNHH xuất khẩu Mây tre đan Phú Thắng, Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Phú Tuấn,Công ty TNHH Sản xuất và xuất khẩu Tinh Hoa Việt…

Với những kết quả đã đạt được, xã Phú Túc cũng đã xây dựng các phương án, kế hoạch phát triển làng nghề bền vững. Trong đó, chấp hành pháp luật về phòng, chống cháy nổ, vệ sinh môi trường; đầu tư khoa học kỹ thuật và tạo điều kiện tiếp cận các nguồn vốn; mở lớp tập huấn sử dụng công nghệ thông tin để các hộ sản xuất tiếp cận thị trường, giới thiệu, quảng bá sản phẩm; tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng kiến thức về kỹ thuật, tổ chức sản xuất, quản lý doanh nghiệp cho các chủ doanh nghiệp, chủ cơ sở sản xuất…